Why Did Daniel Varoujan Return from Venice and how was he executed!!


Daniel Varoujan was born in a village of Sebastia in 1884. He studied at St. Lazare, Venice, and later in Belgium. He is the author of a series of martial and patriotic epics. He is believed to have perished in the Constantinople massacres of 1915.

According to an eyewitness (Shamdanjian’s Memoires), five well clothed Armenian noblemen including Daniel Varoujan and Roupen Sevag, after being exiled from Constantinople to Changhere, are transported by Ittihadist police officers and handed over to militants. The police officers confiscate their identification, money and personal belongings and order the annihilation of the martyrs.

The Turkish carriage driver recounts “…I was watching them from far, curiosity was making me upset, wondering where those five efendis were being taken. Crossing the bottom of the valley they reached the other side, where a small forest embellishes the hill. Moving closer, the militant leader spoke some words, that I couldn’t understand, because I wasn’t close enough. After this, the men attacked the efendis, took off their clothes, and left them absolutely naked… I cannot describe the scene that I witnessed…

These poor victims were one by one tied to the trees. Having their hands tied they couldn’t even defend themselves, as the militants and their leader took out their daggers and started slowly and calmly excoriating them. The screaming of the condemned and their hopeless impetuosity was crushing my heart…”

Daniel Varoujan right with his parents Constantinople in 1890
Daniel Varoujan right with his parents Constantinople in 1890

THE LONGING LETTER.

My mother writes: “My son in strange lands,
How long beneath a strange moon will you roam?
How long a time must pass before, your poor head
To my warm bosom, I may press?

“Oh, long enough upon strange stairs have trod
Your feet, which in my palms I warmed one day—
Your heart, in which my breasts were emptied once,
Far from my empty heart, pine away!

“My arms are weary at the spinning wheel;
I weave my shroud, too, with my hair of snow.
Ah, would mine eyes could see you once again,
Then close forever, with my heart below!

“Always I sit in sadness at my door,
And tidings I ask from every crane that flies.
That willow slip you planted long ago,
over me, its shadow lies.

“I wait in vain for your return at eve.
All the brave fellows of the village pass,
The laborer goes by, the herdsman bold—
I with the moon am left alone, alas!

“ My ruined house is left without a head.
Sometimes for death, and always for the cheer
Of my own hearth, I yearn. A tortoise I,
Whose entrails to its broken shell adhere!

“Oh, come, my son, your ancient home restore!
They burst the door, they swept the larders bare.
Now all the swallows of the spring come in
Through shattered windows, open to the air.

“ Of all the goodly flocks of long ago
One brave ram only in our stable stands.
His mother once—remember, little son—
While yet a lamb, ate oats out of your hands.

“Rice, bran and clover fine I give him now,
To nourish his rich tail, of noble size;
I comb his soft wool with a wooden comb;
He is a dear and precious sacrifice.

“When you come back, his head with roses wreathed,
He shall be sacrificed to feast you, sweet;
And in his blood, my well-beloved son,
I then will wash my pilgrim’s weary feet.”

Կարօտի նամակ

Կը գրէ մայրըս. «Ո՛վ իմ որդեակըս պանդուխտ,
Դեռ մինչև ե՞րբ պիտ’ անծանօթ լուսնի տակ
Օրերդ անցնին, դեռ մինչև ե՞րբ հէգ գըլուխդ
Ես չըսեղմեմ լանջքիս տաք:

Հերի՛ք օտար սանդուղներէ ելլեն վեր
Ոտքրեդ` որ օր մ’ափերուս մեջ տաքցուցի.
Հերի՛ք ալ աիրտս` ուր իմ ծիծերս եմ պարպեր`
Դատարկ սրտէս դուրս հիւծի:

Ջահրակին տակ թևերս աշխատ յոգներ են.
Կը հիւսեմ պատանքս ա՛լ ծամերովս սպիտակ.
Ա՜խ, քեզ տեսնեն անգամ մ’աչքերս ու փակեն
Թող հոգիս ա՛լ իրենց տակ:

Դրանս առջև կը նստիմ միշտ տխրալիր
Լուր կ’ուզեմ վրադ ամեն կռունկէ` որ կ’անցնի.
Այն ճիւղն ուռի` զոր քու ձեռքով տնկեցիր,
Վըրաս կ’ընէ հովանի:

Իրիկունները զո՛ւր դարձիդ կը սպասեմ.
Կու գան կ’անցնին գիւղին քաջերը համակ.
Մշակը կ’անցնի, կ’անցնի կովարծը վսեմ.
Կը մնամ լուսնին հետ մինա՜կ:

Աւերակ տան մէջ անտէրունջ եմ թողուած,
Մերթ շիրիմիս, մերթ օճախիս ծարաւի.
Կրիայի մը պէս` որուն աղիքն իր կոտրած
Պատեանին հետ կը կցուի:

Եկո՜ւր, որդեա՛կ, հայրենի տունըդ շէնցուր.
Դուռն են կոտրեր, մառաններն ո՛ղջ դատարկեր.
Կը մտնեն ներս լուսամուտէն ջարդուփշուր
Գարնան ամբողջ ծիծառներ:

Այն բազմաթիւ հոտէն, գոմին մեջ, եղո՜ւկ,
Մնացեր է միայն խոյ մը քաջարի`
Որուն մայրն օր մ’ յիշէ՛, որդեա՛կ դեռ գառնուկ
Կերաւ ափիդ մեջ գարի:

Թեփով բրընձի և առուոյտով պատուական
Սընունդ կու տամ արդ անոր պերճ դըմակին.
Տոսախ սանտրով կը սանրեմ բուրդն աղուական.
Ան զոհ մըն է թանկագին:

Դարձիդ` պճնած վարդերով գլուխն իր համակ`
Պիտի մորթեմ կեանքիդ համար ծաղկատի.
Իր արեան մեջ պիտի լուամ, քա՛ղցր որդեակ,
Ոտքերդ յոգնած պանդուխտի»:

Daniel Varoujan 1884 1915

Leave a Comment

1 COMMENT

Comments are closed.